|
|
Refuzimi i idesė nacionale
Shkruan: Dr. Vehbi Miftari
Fakti
Ditė mė herėt, pas pėrplasjeve dhe debateve tė nxehta mes forcave politike, Parlamenti Evropian artikuloi me vendosmėri njė premisė politike pėr funksionim tė institucioneve tė pėrbashkėta evropiane, duke pėrligjur paraprakisht atė qė presidenti ēek, Klaus, nuk po lejon ta pėrligj askush: Traktatin e Lisbonės dhe krijimin e institucioneve tė fuqishme evropiane. Natyrisht, ai nuk e bėri kėtė duke e votuar traktatin tashmė tė mbetur peng nga orientimet nacionale, sepse tek e fundit nuk ėshtė Parlamenti Evropian ai qė mund ta pėrligjė traktatin me votim, ndryshe sdo mend se ai do ta bėnte qė herėt kėtė. Por, ai e arriti pėrligjjen e tij nė njė formė tjetėr, po kaq tė vėshtirė, mbase, sa edhe miratimi i traktatit: ai arriti qė duke i anashkaluar pikėpamjet nacionale tė vendeve anėtare tė Bashkimit Evropian, tė cilėt mbronin teza tė fuqishme pro identitetit tė tyre nacional, ta refuzonte debatin pėr ēėshtjet nacionale nė parlament, duke i vendosur politikat e pėrbashkėta evropiane dhe forcimin e institucioneve tė pėrbashkėta pėrmbi debatet pėr relacionet politike mes forcave tė ndryshme tė vendeve anėtare!
Paradoksi
Vendimi u pėrshėndet, pėrveē tė tjerėve, edhe nga shefi i grupit parlamentar tė EPP-sė (Partisė Popullore Evropiane), z. Joseph Daul. E, z. Daul ėshtė shef i grupit tė forcave tė djathta politike, i cili ka numrin mė tė madh tė ulėseve nė kėtė parlament. Ai e pėrshėndeti miratimin e heqjes sė debatit nacional nė parlamentin Europian si mundėsi pėr mosluftim tė oponentėve politikė pėr shkak tė politikave nacionale. Por, nėse kemi parasysh se janė pikėrisht partitė e djathta ato qė e mbėshtesin mundėsinė e debateve tė fuqishme pėr ēėshtjet nacionale, duke e theksuar e ritheksuar identitetin nacional, duket paradoksale kėrkesa e tė djathtėve pėr tė shmangur debatin pėr tė nė Parlamentin Evropian. Ndėrkohė qė njė vendim i madh pėr tė ardhmen evropiane ka mbetur peng pikėrisht i debatit nacional dhe, mė qartė ende, i interesit nacional: Traktati i Lisbonės, megjithėse u miratua me referendum nga populli i Irlandės dhe me gjithė qė mori bekimin e Polonisė, nuk ka shenja se mund tė nėnshkruhet shpejt pėr shkak tė ngurrimit tė presidentit ēek, Vaclav Klaus, pėr ta nėnshkruar atė pėr shkak tė frikės sė ndėrhyrjes sė vendeve tė fuqishme anėtare nė tregjet nė vendin e tij.
Mundėsia pėr debat
Njė mik yni ēek, analist i politikave nacionale, nė shtėpinė e fondacionit Konrad Adenauer nė Berlin synonte tė na bindte me ēdo kusht se z. Klaus ėshtė duke i pritur zgjedhjet e ardhshme nė Britani, me shpresė se konservatorėt do tė rikthehen nė pushtet dhe ata do tė mund tė organizojnė referendumin tė ri pėr traktatin! Dhe kėtu, z. Klaus mbėshtetet fuqishėm nė politikat nacionale. Qoftė kur refuzon ta nėnshkruajė atė, qoftė kur e vė shpresėn pėr pėrballje me presionin nė rikthimin e fuqishėm tė njė partie tė djathtė, asaj konservatore nė Britani, ai i rithekson politikat nacionale dhe impaktin e tyre ne politikat e pėrbashkėta evropiane. Ndėrkohė, debati i fuqishėm nė nivelin nacional e ka pėrfshirė Evropėn. Nėse ai do tė zhvillohet nė parlament, do ta ritheksojė politikėn e jashtme evropiane paralisboniane, ose politikėn e dominimit tė plotė tė politikės sė jashtme tė vendeve anėtare tė BE-sė nė vendimmarrjen politike nė Bruksel. Dhe ky nuk mund tė jetė synimi i burokracisė sė mbėshtetur fort nė shpresėn pėr miratim tė traktatit dhe mundėsinė e kapėrcimit tė dilemave tė mėdha pėr konceptin politik evropian. Nėse ky debat pritet nė Parlamentin Evropian, kjo e nėnkupton traktatin sė brendshmi, ai i jep fuqi strukturės sė pėrbashkėt qė, qoftė edhe nė trajtė tė frustrimit tė lehtė, ta demonstrojė vullnetin pėr politika tė pėrbashkėta dhe pėr fuqi ekzekutive tė centralizuar. As njėra dhe as mundėsia tjetėr hė pėr hė nuk kanė formė tė pėrkryer, derisa varen nga vendimi politik i cili, edhe nė kėtė rast, u takon institucioneve tė pavarura nacionale. Por synimi duket se ėshtė artikuluar. Paradoksalisht i mundshėm dhe paradoksalisht i vėshtirė. Madje, duke ngritur edhe njė dilemė tė tretė: A po orientohet Europa drejt politikave pragmatiste? Dhe, mė tej, a ėshtė integrimi evropian i mundshėm vetėm si kurorė e zgjidhjes sė ēėshtjeve nacionale, apo si mundėsi e largimit tė vėmendjes sojesh?
Ėshtė koha pėr debat....
|
|
|
