|
|
Euronikoliqi
Shkruan: Faton Abdullahu
Nė njė insert tė filmit britanik Marrėdhėnjet speciale ku nė pjesėn mė tė madhe tė tij flitet pėr Kosovėn dhe intervenimin e NATO-s, si dhe raportet e SHBA-sė me Britanin, njėri nga protagonistėt kryesor tė kėtij filmi Tony Blair, duke dalė me nxitim nga 10 Downing Street i revoltuar pėr hezitimin e disa shteteve evropiane pėr ta ndihmuar Kosovėn drejtpėrsėdrejti, u drejtohet kėshilltarėve tė tij: cilėsdo fjalė qė mund tė ju eksitoj si, muzikė, para, ushqim, seks, nėse ia veni prefiksin euro pėrpara, do ti hiqet ēdo kėnaqėsi. Me pėrjashtim tė kėsaj tė fundit, gjithnjė e mė shumė po pajtohen me Tony Blairin edhe evropianėt e tjerė. Nuk ėshtė pėr tu ēuditur qė kjo vinte nga njё kryeministėr i njė vendi shumė euroskeptik edhe pse ai atje prezantonte variantin mė tė butė tė kėtij skepticizmi. Politikbėrėsit e Brukselit janė tė njohur me atė se kujt, kur dhe si, ia shtojnė apo ja largojnė prefiksin euro. Tani ata duhet dhe nė kėtė drejtim menjėherė kanė filluar tė punojnė qė tė ja vėnė prefiksin euro kryetarit tė ri tė Serbisė, T. Nikoliq. Politikisht njė prefiks euro pėrpara, pėrkundėr tė gjithave, po ju dashka Nikoliqit dhe pastaj si euronikoliq do ta bėjė atė tė pranueshėm pėr politikat e Brukselit nė Ballkan. Gjithsesi kėtė nuk do ta kundėrshtoj varrmihėsi i Beogradit. Ēfarė do tė thoshte Tony Blair pėr euro prefiksin e Brukselit pėr politikat e Nikoliqit, mbase do ta pėrdorte fjalėn disgusting.
Pėrveē njė pėrjashtimi, Serbia kurrė nuk ka pasur raporte tė kėqija me vendet qendrore perėndimore dhe ky pėrjashtim ka ndodhur vetėm njėherė dhe atė nė kohėn e Millosheviqit. Pėrveē njė pėrjashtimi, Serbia kurrė nė historinė e saj nuk ka qenė nė raporte tė kėqija me Rusinė. Dhe ky pėrjashtim ka ndodhur vetėm nė ato vite kur kreator tė politikave tė Serbisė nuk kanė qenė vetė serbėt, por kroati Tito dhe slloveni E. Kardel. Prirja e Serbisė pėr tė pėrfituar nė ēdo aspekt dhe pėr kohė tė gjatė nga balancet perėndim lindje, ka qenė e shquar dhe asaj i ka shkuar pėr dore qė tė zgjeroj shumė territoret e veta nė dėm tė fqinjėve, pėr mė shumė asaj i ka shkuar pėr dore qė edhe ti pėrthekoj nė njė shtet shumicėn e vendeve fqinje ku pastaj ajo e ka pasur fjalėn kryesore dhe pėr mė shumė asaj i ka shkuar pėr dore qė, idenė kroate jugosllavizmin ta pėrpunoj dhe si koncept tė ri politik ta bėjė profitabil, ide kjo e cila varėsisht sipas nevojės, nėpėr kohėra tė ndryshme ka mundur tė jetė herė ide proruse herė properėndimore.
Ky balancė lindje - perėndim si abece politike ėshtė e njohur pothuajse pėr tė gjithė politikanėt serbė. Kėtė e praktikoj deri mė tani ish presidenti Tadiq, kėtė do ta bėjė edhe i porsazgjedhuri grobari Nikoliq i cili edhe ka deklaruar se Serbia do ta ketė njė kėmbė nė Evropė njė nė Rusi. Por Nikoliqi ėshtė ndryshe nga Tadiqi dhe kjo mund ti jap atij mundėsi mė tė gjėra qė tė nxjerrė edhe mė shumė pėrfitime nga ky dualizėm sesa qė kjo i ka shkuar pėr dore Tadiqit edhe pse as ai nuk mund tė ankohet se nuk e ka pasur pėrkėdheljen e Brukselit. A ka vend tė konstatojmė kėshtu? Po. Ja se pse. Sepse kėrcėnimet e Beogradit zyrtarė, pėr shembull tė asaj natyre se nėse nuk na do Brukseli ne kemi me kend tė shkojmė, pra me Rusinė, tash me nė krye Nikoliqin do tė jenė goxha mė reale, sepse gjithsesi do tė jenė mė shumė dhe mė konkretisht tė pėrkrahura nga Moska. Ai nė rast tė zhgėnjimit nga Brukseli do tė anoj mė shumė kah Rusia. Thėnė ndryshe pėr aq sa ai do tė jetė i pakėnaqur me Brukselin, pėr aq do tė jetė i pėrkrahur dhe drejtuar kah Rusia. Sa mė shumė qė ai do ta refuzoj Brukselin, aq mė shumė Rusia do ta pėrkrah Serbinė. Dhe mashtrohen tė gjithė ata qė mendojnė se Nikoliqi nuk do ta bėjė kėtė. Kushtėzimet e Brukselit tė ēfarėdo natyre qofshin ato ndaj Serbisė do ti amortizoj premtimi pėr ndihma dhe ekstra mirėkuptim i Rusisė sė Putinit. Imagjinoni kėrcėnimin serb ndaj perėndimorėve pėr njė bazė ushtarake ruse nė Serbi, apo diēka tė ngjashme. Kjo flet se sa mund ta ngrit pazarin Serbia nė raport me Brukselin dhe pėrgjithėsisht me perėndimorėt. Kėtė Nikoliqi mund ta bėjė larg mė mirė se Tadiqi. Aq mė shumė mund tė konstatohet kėshtu kur dihet se tani Putini si kryeministėr i konsoliduar me ekipin e vjetėr i ka me ka krejt dizginat nė duar tė politikės zyrtare moskovite i cili gjithsesi do tė sjell risi gjeopolitike dhe gjeoushtarake pa mėdyshje kokėēarse pėr perėndimorėt. A ėshtė kjo e mundshme tė funksionoj kėshtu sikundėr e shtruam problemin, pra nė tė mirė tė Nikoliqit? Ka gjasa. Pėrveē pėrkrahjes sė Rusisė e cila gjithsesi se nuk do ta lė pa e shfrytėzuar ultra prorusizmin e Nikoliqit, pėr kėtė duhet tė plotėsohen edhe dy kushte tė tjera. E para duhet qė administratorėt e Brukselit tė vazhdojnė si deri mė tani me Tadiqin edhe me Nikoliqin. Kjo do tė thotė qė tė jenė shumė tė kujdesshėm dhe tė mos jenė refuzues ndaj politikave tė Beogradit, as tė mos vėnė kushte tė rėnda nė drejtim tė hyrjes sė Serbisė nė Bashkimin Evropian, posaēėrisht jo tė tilla nė raport me Kosovėn. Pėr kėtė as qė duhet tė dyshohet. Asgjė nuk ka ndryshuar nė Bruksel qė tė mos jetė kėshtu. Pesė shtete ende nuk na njohin, ēka e bėn Brukselin jo unik ndaj pavarėsisė sė Kosovės dhe shumė shtete tė BE-sė kanė marrėdhėnie tė shumta e dobiprurėse ekonomike e tregtare me Serbinė dhe gjithsesi edhe me Rusinė, sidomos ato me Gazpromin gjigant, tubat e sė cilės 400 km bartin gaz edhe pėrmes tokės serbe e pėr tė cilin aq shumė ka nevojė Evropa Perėndimore. E dyta qė ky dualizėm pėrfitues tė funksionoj nė tė mirė tė Serbisė sė Nikoliqit, mė mire se qė dje ka funksionuar pėr Tadiqin, qeveritarėt tanė duhet tė vazhdojnė tė bėjnė play back politikė pa kurrfarė kreativiteti, duke mos e refuzuar as edhe njė herė Brukselin bile edhe kur ajo bėn diskriminime flagrante ndaj qytetarėve tė Kosovės. Kėtu do ti shkonte shumė prefiksi euro fjalės diskriminim. Nėse do tė jetė kėshtu ne nuk i kemi punėt mirė. Apo thėnė ndryshe mos involvimi direkt i administratės amerikane do tė mund tė na kushtoj shumė shtrenjtė.
|
|
|
