Qendra për Informim e Kosovës (QIK) Qendra për Informim e Kosovës - Kosova Information Center

Studentėt kosovarė paguajnė pėr tė punuar nė Gjermani

Berlin 5 prill 2013 - Gazeta prestigjioze gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung” shkruan nė numrin e saj tė tė enjtes pėr njė keqpėrdorim nė nivel tė skandalit, qė sipas saj e bėn njė agjenci pėr ndėrmjetėsimin e punėtorėve nga Kosova nė Gjermani.
"Pėr ēdo vit, 180 studentė nga Kosova lejohen tė shkojnė nė Gjermani pėr tė punuar. Nė fakt, ata duan tė fitojnė para, por njė kompani e ka shndėrruar kėtė nė njė biznes fitimprurės pėr veten", shkruan gazeta.
Nė Kosovė, tė rinjtė, nėse janė me fat, mund tė gjejnė ndonjė punė si kamerier nė ndonjė restorant apo pėr t`i rregulluar shtretėrit nė njė hotel. Tė tjerė mund tė punojnė mbase nė bujqėsi, ose nė pastrim. Puna ėshtė e rėndė dhe e kufizuar kryesisht pėr tre muaj. Pėr kėtė arsye, kėtu nė Prishtinė, kėrkohet vetėm njė gjė: Puna nė Gjermani, transmeton Albinfo.
Pėr ēdo vit, Agjencia Federale e Punėsimit ofron punė verore pėr rreth 180 studentė nga Prishtina. Kjo ėshtė detyrė e njė zyre pėr ndėrmjetėsim (ZAV), njė sektori tė Agjencisė pėr punėsim, e cila rekruton po ashtu edhe specialistė tė informatikės dhe mjekė nga jashtė. Nė kėtė rast ajo ofron vende pune pėr tė cilat nė Gjermani pothuaj nuk ka tė interesuar. Nė Kosovė, ndėrkaq, konkurrojnė pėr to me qindra studentė. Nė rastet kur mund ta bėjnė kėtė! Pėr faktin se vetė konkurrimi kushton, shkruan gazeta, plot 105 euro.
“Partneri kooperues i ZAV nė Kosovė, AFK, nga procesi konkurrues ka bėrė njė biznes fitimprurės. 105 euro i kėrkon gjatė kėtij viti pėr ndėrmjetėsim “Abeitsförderung Kosovo” (AFK). Kėshtu njoftojnė studentėt dhe kėshtu del edhe nga dokumentet e Ministrisė kosovare tė punės. Nga 180 ndėrmjetėsime, nė kėtė mėnyrė mblidhen afėr 20 mijė euro.
Dhe problemi kėtu ėshtė se ZAV, i ka konfirmuar gazetės se partneri kooperues nga Kosova nė fakt nuk do tė duhej tė merrte fare para nga studentėt kosovarė qė i ndėrmjetėson. Por, ZAV po ashtu, gjatė gjithė pesė viteve tė kaluara nuk e ka kontrolluar asnjėherė punėn e AFK-sė.
“Kjo ėshtė vėrtetė para e madhe. Ai qė fare ka mundėsi tė punojė nė Kosovė si student fiton ne mes 100 dhe 150 euro nė muaj”, thotė Fisniku. Ai ndjek studimet nė semestrin e gjashtė tė gjermanistikės ndėrsa i financon ato pėrmes punės verore nė Gjermani. Vitin e kaluar Fisniku ka bartur paketa dhe ka shpėrndarė letra, nė Wiesbaden. 105 eurot pėr tė konkurruar, ia kishte huazuar njė i afėrm i tij qė t`ia kthente pas punės verore.
“Unė nuk kam tjetėr mundėsi tė vi nė Gjermani”, thotė ai dhe prandaj as nuk ėshtė ankuar pėr ēmimin e lartė tė pagesės pėr ndėrmjetėsim.

- Ministria, ka vėrejtje pėr rritjen e pagesės por ėshtė e kėnaqur se studentėt nuk ndalen nė Gjermani

Gjatė termineve me rastin e konkurrimit nė AFK asnjėri nga studentėt nuk kishte guxim tė vinte nė pikėpyetje procedurėn. “Ne jemi gjithnjė dy veta nė zyrė. Biseda me zyrtarin gjerman zgjat pesė minuta. “Ai pyet se prej nga vijmė dhe pėrse duam tė shkojmė nė Gjermani. Pastaj ai kryqėzon nė formular se ēfarė pune mund tė bėjmė ne atje. Kundrejt dhjetė eurove tė tjera, zyrtari i AFK-sė tė jep njė certifikatė pėr njohjen e gjuhės..."

Terminet pėr konkurrim bėhen nė njė zyrė tė Ministrisė sė Punės, nė njė ndėrtesė pėrdhese nė afėrsi tė qendrės sė Prishtinės. “Migrations-Service-Center” quhet zyra. Hafiz Leka, shef, i sektorit pėr punėsim nė Ministrinė e Punės flet pėr suksesin e bashkėpunimit shumėvjeēar me ZAV. Por shpejt shihet se ai nė kėtė rast nuk ka parasysh interesin e studentėve.

“Deri mė tash tė gjithė janė kthyer nga Gjermania, gjithmonė me kohė dhe gjithmonė vullnetarisht. Asnjėri nuk ka provuar tė mbetet atje”. I pyetur pėr bashkėpunimin me AFK ai tregon pėr njė memorandum nga viti 2008. Me tė ėshtė sqaruar se AFK merr pėrsipėr administrimin dhe gjithė komunikimin me institucionet gjermane. Ministria jep nė dispozicion falas lokalet pėr terminet pėr konkurrim pasi qė AFK nuk posedon zyra tė vetat nė Prishtinė, thotė Leka. Njė nėpunėse e ministrisė i pranon aplikacionet pėr punė dhe i bėn gati ato. Pastaj, i dėrguari nga ZAV i kryen bisedat me aplikuesit.

Por, Ministria e Punės ka shprehur interesimin qė ta udhėheqė projektin drejtpėrdrejt me ZAV, pa pjesėmarrjen e AFK-sė. Kjo, sepse, duket qartė, edhe nėpunėsit e ministrisė janė habitur me zhvillimet rreth pagesave qė duhet tė bėjnė studentėt pėr aplikim. Ato janė rritur nė vazhdimėsi qė nga nėnshkrimi i memorandumit nė vitin 2008 e kėtej.

Nga 20 euro sa ishin nė fillim, qenė bėrė 40 dhe sė fundi janė ngjitur nė 105 euro, thotė Leka. Si pėrgjigje pėr kėrkesėn pėr sqarim qė e ka bėrė ministria, AFK ka "sqaruar" se: 5 euro duhet tė paguajnė studentėt pėr aplikim, 20 euro “pėr shpenzimet administrative” si dhe njė “kaucion” prej 80 eurosh. Kėto tė fundit u kthehen studentėve vetėm nė rastet kur atyre nuk u gjendet punė. Ndėrkaq, shpenzimet pėr certifikatėn gjuhėsore nuk figurojnė fare nė llogari. “Paratė shkojnė tė tėrat nė AFK. Puna e ministrisė ėshtė falas”, thotė Leka. Ministria ka po ashtu kapacitetin qė gjithė procedurėn e aplikimit ta bėjė pa pagesė”.

- Qendra nė Gjermani nuk di asgjė!

Por ky informacion nuk ka arritur fare nė adresė tė ZAV. Kjo pranon se e ka ditur qė kėrkohen 40 euro nė emėr tė njė paushalli pėr pėrpunimin e aplikimeve, si posta, pagesat e telefonatave etj. Kjo shumė ėshtė vlerėsuar si e arsyetueshme. Parimisht ZAV punon vetėm me partnerė qė emėrohen nga autoritetet zyrtare. Nė kėtė rast nga ministria kosovare e punės. Por tash do tė rishikohet besueshmėria e AFK-sė.

Nga ana tjetėr punėtori gjerman i AFK- sė, i cili mbikėqyr i vetėm punėn nė Kosovė i hedh poshtė akuzat, nė njė kundėrshtim me shkrim. Sipas tij, nuk ka marrėveshje me ZAV qė do t`ia ndalonte atij rritjen e ēmimit tė shėrbimeve tė ndėrmjetėsimit. Ai thotė se faturat e paraqitura janė tė fryra. Sipas tij, shumė studentėve u janė zbritur pagesat. Ai nuk jep shifra tė sakta por vetėm e prezanton dhėnien e certifikatės pėr gjuhėn prej 10 eurosh si “ēmim mė tė ulėt nė treg”.

Fisniku dhe kolegėt e tij ndėrkohė shikojnė pėr mundėsi tė tjera. Nė Kosovė, persona privatė kanė hapur agjenci ndėrmjetėsimi tė cilat ofrojnė punė nė Gjermani ose nė Itali. Kėto agjenci janė edhe mė tė shtrenjta se AFK. Kush nuk arrin t`i paguajė, mbetet rrugėve. Ashtu sikurse Arsimi, i cili vitin e kaluar ka pjekur hamburgerė nė Göttingen, nė njė pompė benzine nė autostradėn A7.

“Kėtė vit nuk pata paratė e nevojshme pėr tė konkurruar nė ZAV”, thotė ai. Pa tė hyra plotėsuese, Arsimi nuk mund t`i vazhdojė studimet. Tashti, ai shpreson se njė mik i tij nga Gjermania do t`ia sigurojė njė punė. Nė ēfarėdo mėnyre. “Kryesorja: me punue”.


Qendra për Informim e Kosovës (QIK)
©1999-2014 — Prishtinë, Kosovë
Mundësuar nga VEVI Networks