Qendra për Informim e Kosovës (QIK) Qendra për Informim e Kosovës - Kosova Information Center

Pyjet e Kosoves nė gjendje tė mjerueshme

Prishtinė, 23 maj 2013 - Nė mbledhjen e sotme tė rregullt tė Kuvendit tė Kosovės, deputetėt kanė shqyrtuar Raportin vjetor tė punės i Zyrės sė Rregullatorit pėr Ujėsjellės dhe Kanalizim pėr vitin 2012 dhe Raportin vjetor tė punės i Autoritetit Rregullativ tė Hekurudhave pėr vitin 2012, kurse kanė debatuar lidhur me gjendjen e pyjeve nė Kosovė, sipas kėrkesės sė Komisionit pėr Bujqėsi, Pylltari, Zhvillim Rural, Mjedis dhe Planifikim Hapėsinor.
Nė fillim si rėndom, deputetėt kanė bėrė deklarime jashtė rendit tė ditės, si dhe kanė shtruar pyetje parlamentare pėr punėn e qeverisė sė Kosovės.
Duke marrė shkas nga shqetėsimet e pėrfaqėsuesve tė disa grupeve parlamentare lidhur me kontratėn e pėrfolur pėr „Trepēėn" tė arritur ndėrmjet Serbisė dhe njė firme amerikane, ministri i Punėve tė Jashtme, Enver Hoxhaj, ka theksuar „ Kryeministri dhe unė kemi qenė nė kontakt pėr gjoja njė kontratė pėr „Trepēėn" me njė kompani amerikane. Ai ėshtė shprehur i bindur se pas deklarimit tė Ambasadės sė SHBA-ve nė Prishtinė pėr qėndrimin e Departamentit Amerikan tė Shtetit, ēėshtja ėshtė sqaruar. Ai me kėtė rast ka pohuar se pėr Qeverinė e Kosovės kjo kontratė konsiderohet e paqenė dhe e pavlefshme dhe se ekzekutivi i vendit mbetet i pėrkushtuar pėr ruajtjen e pasurive nacionale tė Kosovės.
„Trepēa" ėshtė e ndarė dhe ajo duhet tė jetė njė", ka thėnė, kryeparlamentari Krasniqi, duke u inkuadruar nė debatin pėr ēėshtjen e ngritur dhe pėr shfrytėzimin joligjor tė pasurive tė Kosovės. „ Kjo qė ka ndodhur me atė marrėveshje duhet tė jetė sinjal qė tė mendojmė mė kthjelltė pėr pasojat e praktikave tė faljes sė pasurive tona kombėtare", ka thėnė kreu i Kuvendit, duke mbajtur qėndrim qė „Trepēa" nuk mund tė privatizohet pa pėlqimin e dy tė tretave tė pėrfaqėsuesve tė popullit tė Kosovės.
Gjatė shqyrtimit tė Raportit vjetor tė punės i Zyrės sė Rregullatorit pėr Ujėsjellės dhe Kanalizim pėr vitin 2012, raportet me rekomandime i kanė paraqitur kryetari i Komisionit pėr Bujqėsi, Pylltari, Zhvillim Rural, Mjedis dhe Planifikim Hapėsinor, Nait Hasani dhe kryetarja e Komisionit pėr Buxhet dhe Financa, Safete Hadėrgjonaj, tė cilėt kanė sugjeruar miratimin e tij. Pasi e kanė mbėshtetur edhe grupet parlamentare, raporti ėshtė miratuar nga deputetėt. Ata e kanė miratuar edhe Raportin vjetor tė punės i Autoritetit Rregullativ tė Hekurudhave pėr vitin 2012, pasi raportet me rekomandime i kanė arsyetuar, Zenun Pajaziti, kryetar i Komisionit pėr Zhvillim Ekonomik, Infrastrukturė, Tregti dhe Industri dhe Safete Hadėrgjonaj nga komisioni pėr Buxhet dhe Financa.
Duke e arsyetuar kėrkesėn e Komisionit pėr Bujqėsi, Pylltari, Zhvillim Rural, Mjedis dhe Planifikim Hapėsinor pėr debat parlamentar lidhur me gjendjen e pyjeve nė Kosovė, Nait Hasani, kryetar i kėtij komisioni ka theksuar se gjate vitit te kaluar kemi konstatuar se pyjet e Kosovės janė nė rrezik tė pėrhershėm tė dėmtimit e dhe shkatėrrimit tė tyre nga mosfunksionimi i mirė i menaxhmentit dhe pėr mungesė tė kapaciteteve pėr mbrojtje nė nivel tė duhur.
„Pyjet si pasuri kombėtare e Kosoves dhe qytetareve tė saj janė nė gjendje tė mjerueshme dhe nė shkatėrrim e sipėr, ka theksuar Hasani, duke konstatuar se tė gjitha vendet e rajonit i kanė pyjet mė tė mbrojtura sesa janė pyjet nė Kosove, e duke pohuar se tė gjitha ato vende kanė legjislacion tė qartė nė mbrojtjen e pyjeve, tė cilat i shohin si pasuri kombėtare.

Ai ka spikatur se pyjet po dėmtohen nga papėrgjegjėsia dhe abuzimi me kompetencat pėr menaxhimin e tyre, duke krijuar ndėrvarėsi dhe konflikte interesi. Ai ka pohuar se Komisioni ka konstatuar se nė Kosovė janė shkaktuar numėr i madh i zjarreve nga vetė natyra , por edhe zjarre tė qėllimshme me synim pėrfitimi tė pastajshėm nga masa drusore. Duke u bazuar nė raportin e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme - Departamenti i Emergjencės, ka theksuar se nė Deēan dhe nė Koretnik janė djegur me qindra hektarė me pyje te mbrojtura Pishė rrobull, qė ekzistojnė veten nė kėto bjeshkė.
Hasani ka pohuar, ndėrkaq, se anėtarėt e Komisionit qė kanė konstatuar gjendjen e pyjeve nė terren shpeshherė janė kėrcėnuar fizikisht nga banorė tė nxitur nga njerėz tė Agjencisė pėr tė kundėrshtuar ligjet e parqeve nacionale , si nė Peje e Deēan , Rugovė , Istog e Dragash. Ai ka kėrkuar qė tė ndryshohet tėrėsisht politika pėr pyjet dhe ka propozuar disa rekomandime pėr Qeverinė dhe Ministrinė e Bujqėsisė pėr ta pėrmirėsuar gjendjen dhe ndėrprerė degradimin e pyjeve.
Ministri i Bujqėsisė, Blerand Stavileci, pasi ka folur pėr rėndėsinė e biodiversitetit ka pohuar pėrkushtimin e ministrisė, tė cilėn e drejton, pėr ruajtjen dhe kultivimin e pyjeve. Ai ndėrkaq ka pohuar gjendjen jo tė mirė tė pyjeve dhe shkatėrrimet nga prerėsit ilegalė tė tyre, duke shfaqur pakėnaqėsinė e tij pėr dėnimet e ulėta gjyqėsore pėr dėmtuesit e pyjeve. Ai ka pėrmendur edhe zjarrvėniet e qėllimshme me synim pėrfitimi nga pyjet e dėmtuara. Ai ka lavdėruar pjesėtarėt e FSK-sė, tė cilit kanė marrė pjesė aktive nė shuarjen e zjarreve nėpėr pyjet e Kosovės, ndėrkaq ka pėrmendur edhe 19 punėtorė shtesė pėr ruajtjen e pyjeve, duke e ftuar pushtetin komunal qė tė ndihmojė nė mbrojtjen e pyjeve.
Duke e marrė fjalėn nė emėr tė Grupit Parlamentar tė PDK-sė, deputeti Njazi Idrizi, pasi ka konstatuar gjendjen jo tė mirė tė pyjeve tė Kosovės, ka pohuar se 60 pėr qind e sipėrfaqeve pyjore tė Kosovės nė pronėsi shtetėrore japin vetėm 22 pėr qind tė prodhimit vjetor tė masės drusore , ndėrkohė qė pronarėt privat tė 40 pėr qind tė pyjeve sigurojnė rreth 78 pėr qind tė tė prodhimit legal tė drurit, qė tregon pėr kujdesin e privatėve pėr pyjet e tyre, po edhe pėr abuzimet e gjėra me pyjet nė pronėsi tė shtetit.
Si rrugėzgjidhje tė problemit ai i ka parė reformat e politikave pėr pyjet, harmonizimin e ligjeve, hartimin e planeve strategjike dhe arsimimin dhe vetėdijesimin pėr rėndėsinė jetėsore dhe ekonomike tė pyjeve.
Sali Morina, nė emėr tė Grupit Parlamentar tė LDK-sė, ka shprehur shqetėsimin pėr gjendjen e rėndė tė pyjeve, sidomos nė sektorin publik. „Pėr gjendjen e krijuar tė pyjeve fajet barten nga Ministria e Bujqėsisė, tek Agjencia e Pyjeve, e nga ai u hidhen komunave", ka theksuar Morina.
Liburn Aliu, nė emėr tė Grupit Parlamentar tė VV-sė, ka konstatuar se gjendja e pyjeve sa vjen e po pėrkeqėsohet pėr shkak tė kujdesit tė pakt dhe prerjeve tė paplanifikuara, gjithnjė nė rritje. Ai ka tėrhequr vėmendjen pėr , siē e ka quajtur, katastrofėn e krijuar nė pyjet e Jezercės sė Ferizajt dhe pėr dėshtimin e pyllėzimit.
Time Kadriaj , nė emėr tė AAK-sė, ka theksuar se Qeveria nuk ka treguar kujdesin e nevojshėm pėr pyjet. Duke ngritur shqetėsimin pėr rrezikimin edhe tė florės dhe tė faunės sė Kosovės nga prerjet ilegale tė pyjeve, ajo si rrugėzgjidhje tė problemit e ka parė ndryshimin e politikave pėr pyjet ; krijimin e bazės ligjore, si dhe ndarjet e sipėrfaqeve pyjore sipas rėndėsisė qė kanė dhe destinimit tė tyre.
Sevdije Lama, nė emėr tė KKR-sė,ka theksuar se Projekti i Agjencisė sė Pyjeve ka qenė serioz por jo shumė i efektshėm pėr mbrojtjen e pyjeve. Ajo ėshtė shprehur se Ligji pėr parqet nacionale, duke mos qenė i harmonizuar me Ligjin pėr pyjet, po shkakton probleme pėr mbrojtjen e pyjeve.
Biserka Kostiq, nė emėr tė Grupit Parlamentar Ardhmėria e Pėrbashkėt, ka konstatuar gjendjen shumė tė keqe tė pyjeve tė Kosovės, duke theksuar se ato po dėmtohen pėrditė, ndėrkohė qė gati askush nuk pėrgjigjet pėr shkatėrrimin e tyre.
Emilia Rexhpei, nė emėr tė Grupit Parlamentar 6+, ndėrkaq, ka spikatur pėr alleshvereshet qė bėhen me tenderėt pėr shfrytėzimin e pyjeve dhe pėr papėrgjegjėsinė e administratorėve pėr mbrojtjen e tyre.
Edhe deputetėt e shumtė, pjesėmarrės nė debat, kanė konstatuar gjendjen e rėndė tė pyjeve tė Kosovės dhe kanė dhėnė propozime pėr pėrmirėsimin e gjendjes.
Nė pėrfundim tė debatit propozuesi i debatit, kryetari i Komisionit pėr Bujqėsi, Nait Hasani i ka propozuar miratimin e rekomandimet pėr Qeverinė dhe Ministrinė e Bujqėsisė, tė cilat nuk janė nxjerrė nė votim pėr mungesė tė kuorumit tė seancės.
Qendra për Informim e Kosovës (QIK)
©1999-2014 — Prishtinë, Kosovë
Mundësuar nga VEVI Networks